Σάββατο, 4 Αυγούστου 2012

Ένα ρητορικό ερώτημα

Η Χρύσα μιλάει γιά πανάρχαιες αξίες: τη Δικαιοσύνη, τη Δημοκρατία, το Νόμο, κλπ. Και τις παραλληλίζει με όσα θλιβερά και θανατηφόρα συμβαίνουν σήμερα για να καταλήξει σε αφορισμούς και σε μιά βασανιστική ερώτηση που χρειάζεται απάντηση: Τι σόϊ πολίτες είμαστε, τελικά, που ανεχόμαστε όλα όσα μονομερώς και αδίκως μας επιβάλουν;

Καταφεύγοντας στην πρώτη πηγή γνώσης και σοφίας, που είναι η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, και ειδικότερα στον Πλάτωνα, μαθαίνουμε ότι οι αρετές στον άνθρωπο είναι τρείς. 
Η σοφία, αρετή του λογιστικού μέρους της ψυχής, 
η ανδρεία, αρετή του θυμοειδούς 
και η σωφροσύνη του επιθυμητικού μέρους.
Πάνω απ’αυτές τις αρετές υπάρχει η ύψιστη αρετή η δικαιοσύνη που ενοποιεί και εναρμονίζει τις άλλες.
Έτσι ο άνθρωπος που κατανοεί και ζει το δίκαιο αναγκαστικώς καθίσταται δίκαιος γιατί η ύπαρξή του ταυτίζεται με τη Δικαιοσύνη.
Το ίδιο ισχύει και για την πολιτεία.
Η άριστη πολιτεία στηρίζεται στη Δικαιοσύνη.
Απαιτείται όλοι οι πολίτες της να είναι δίκαιοι.
Άδικοι δεν συγκροτούν άρτια πολιτεία.
Δικαιοσύνη είναι η αρχή που ρυθμίζει τις αρμονικές σχέσεις των πολιτών μεταξύ τους και συγκρατεί αδιάσπαστη την ενότητα και αλώβητη την ουσία της πολιτείας.
 Όπως ακριβώς κάνει και η αρετή της δικαιοσύνης για την ουσία της ψυχής.

Εδώ στηρίζεται και η έννοια της Δημοκρατίας.
Είναι το πολίτευμα όπου όλες οι τάξεις μιας κοινωνίας, άρχοντες, φύλακες ,δημιουργοί (έμποροι,γεωργοί,βιοτέχνες) είναι δίκαιοι και πράττουν ο καθένας το έργο του για την ευημερία όλης της κοινωνίας.
Όταν όμως υπάρχει πολιτική παρακμή και η Δημοκρατία ως πολίτευμα εκπέσει, όπως το βιώνουμε τις τελευταίες δεκαετίες, τότε η περιγραφή του Πλάτωνα 2500 χρόνια πίσω είναι ακριβέστατη.
« Περνά την καθημερινή του ζωή ο πολίτης άλλοτε μεθυσμένος και παραδομένος στους ήχους των αυλών, άλλοτε πίνει μόνο νερό και κάνει δίαιτα απισχνάσεως, άλλοτε γυμνάζεται και άλλοτε χασομεράει και παραμελεί τα πάντα και άλλοτε επιδίδεται στην φιλοσοφία.
Συχνά το ρίχνει στην πολιτική και πηδών στο βήμα λέγει και πράττει ό,τι τύχει.
Και αν κάποτε ζηλέψει τους πολεμικούς άνδρες, στρέφεται προς τα εκεί, προς τα πολεμικά, όπως και προς τον χρηματισμό, αν ζηλέψει τους ανθρώπους του χρήματος.
Δεν υπάρχει στην ζωή του ούτε τάξις, ούτε πειθαρχία, αλλά μέχρι θανάτου του, ακολουθεί την ίδια αυτή ζωή, την οποία ονομάζει γλυκιά, ελεύθερη και μακάρια».

Σε αυτό το μοντέλο ζωής μας εκπαίδευσε η σύγχρονη Δημοκρατία (democracy) και αυτό θεωρούμε ευημερία.
Το ποιοι είναι οι άρχοντές μας το ξέρουμε και τους κρίνουμε.
Το πως εκπαιδεύτηκαν αυτοί  και ποιούς εξυπηρετούν, το μαθαίνουμε κάθε μέρα .
Το ποιοί έχουμε εκπαιδευτεί να είμαστε, εμείς οι νεοέλληνες, πρέπει να ψάξουμε και να αμφισβητήσουμε.

«Παιδεία είναι η ανατροφή που κατευθύνει τον άνθρωπο από τα παιδικά του χρόνια προς την αρετή, η αγωγή η οποία του εμβάλλει την επιθυμία και τον έρωτα να γίνει τέλειος πολίτης γνωρίζων να άρχει και να άρχεται σύμφωνα με το δίκαιον».
Αυτή η παιδεία μας λείπει και πρέπει να την αναζητήσουμε.
Ο δίκαιος πολίτης δεν μένει θεατής όταν γίνονται αδικίες και δεν επιτρέπει σε κανένα να βάζει σε κίνδυνο την ενότητα και τη συνοχή της κοινωνίας της οποίας είναι μέλος.
Απαιτεί νόμους που εγγυώνται την ευδαιμονία όλων των πολιτών με την πρόσβαση στα βασικά αγαθά και όχι μερικών.
Όταν το δίκαιο ταυτίζεται με το συμφέρον του ισχυρότερου, το κάνουν νόμιμο και το βαφτίζουν ηθικό, τότε ο δίκαιος πολίτης αντιστέκεται και δεν υπακούει.
Ο πολίτης που πιστεύει στη Δημοκρατία δεν θεωρεί τον εαυτό του οπαδό κανενός κόμματος που χωρίζει και κομματιάζει την κοινωνία όπως ακριβώς σημαίνει και η λέξη .(κόμμα από το ρ. κόπτω) Θεωρεί ότι είναι αναπόσπαστο μέρος ολότητας που τρέφεται και αναπτύσσεται όταν το όλον είναι υγιές.
«Ο πολίτης που δέχεται να άρχεται από διεφθαρμένους άρχοντες που ασκούν άδικη εξουσία γίνεται ανελεύθερος και δουλικός γεμάτος φόβους και πόνο».

Το συμπέρασμα του Πλάτωνα ότι αιτία της πολιτικής κακοδαιμονίας είναι η έλλειψη νου, λόγου και μέτρου στη νομοθεσία είναι ακριβέστατο και διαχρονικό.
«Οι νόμοι που θεσπίζονται πρέπει να καθιστούν την πόλη ελεύθερη και έμφρονα και φίλη προς εαυτήν» δηλαδή οι πολίτες της να είναι φίλοι  προς αλλήλους και προς την πόλη τους.
Σε μια κοινωνία όπου τα μέλη της δέχτηκαν να τους χωρίζουν σε δήθεν αντίπαλες ομάδες, δημοσίους υπαλλήλους ιδιωτικούς, προνομιούχους σε ΔΕΚΟ , συνδικαλιστές ,…. όπου η μια ομάδα θεωρεί αιτία του κακού την άλλη και όλες μαζί έχουν κοινό εχθρό την πολιτεία δεν είναι ευνομούμενη κοινωνία.

«Νόμος είναι η διανομή του νου, ο λογισμός που έχει καταστεί κοινόν δόγμα της πόλεως  και επιτυγχάνει την συνοχή της».
Νόμος δεν είναι τα χαράτσια και τα ληστρικά φορολογικά μέτρα.
Δεν είναι «νους» να πρέπει να αποδείξουν μετά οι πολίτες σε διαγωνισμό φτώχειας και εξαθλίωσης  ποιοί μπορούν να εξαιρεθούν απ’αυτούς τους νόμους.

Δημοκρατική είναι η πολιτεία που εξασφαλίζει  ισονομία, φιλία και  ελευθερία στους πολίτες της.
Η πολιτεία που στοχεύει στον εκβιασμό, στον φόβο και στην υποδούλωση των πολιτών λέγεται Τυραννία.

Ο πολίτης που δεν υπερασπίζεται την δικαιοσύνη είναι διεφθαρμένος.
Ο πολίτης που δεν υπερασπίζεται την ομόνοια και ενότητα είναι ιδιοτελής.
Ο πολίτης που δεν υπερασπίζεται την ελευθερία είναι εθελόδουλος.
Ο πολίτης που ανέχεται να άρχεται τυραννικώς  δεν είναι πολίτης είναι υπήκοος.
Ο πολίτης που δεν υπερασπίζεται την Δημοκρατία και το Σύνταγμα είναι προδότης.

Τέτοιοι πολίτες είμαστε;

11 σχόλια:

  1. Ερώτηση πρός φιλοσοφούσα.
    Ο Πλάτων τούς θεωρούσε όλους τους πολίτες της αρχαίας αθήνας ελέυθερους, ισόνομους και ισότιμους?
    τέτοια δημοκρατία επιθυμείς?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Υ.Γ εννοώ τους ανθρώπους, επειδή πολύ σωστά λές οι δούλοι δεν ήσαν πολίτες. Αλλά δεν εθεωρούντο κατα πλάτωνα ούτε υπήκοοι.

      Διαγραφή
  2. Όταν ζούσε ο Πλάτων είχε αρχίσει η παρακμή της Δημοκρατίας.Σημασία έχουν όμως οι νόμοι που θεσπίζει μια πολιτεία για να διαφυλάξει τους θεσμούς.Και μεγαλύτερος φύλακας είναι ο πολίτης που ανέχεται ή δεν ανέχεται να διοικείται από φαύλους και από άδικους νόμους.Όσο για τους δούλους μιλάμε για διαφορετικές εποχές.Πάντως οι κύριοι είχαν υποχρέωση να τρέφουν και να φροντίζουν την υγεία των δούλων τους.Σήμερα και αυτή η μέριμνα βαρύνει τους ίδιους τους δούλους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μία εκπαιδευτικός 2ΓΛΜ4 Αυγούστου 2012 - 6:42 μ.μ.

    Το ερώτημα σου είναι και ουσιαστικό περά από την ενδυματολογική του φόρτιση (της οποίας όμως η αφήγηση είναι άρτια και κατατοπιστική ως προς την τεκμηρίωση). Ρητορικό λοιπόν, αλλά και ρεαλιστικό ως προς την ανάγκη να απαντήσουμε επιτέλους ως κοινωνία. Αρκετά πια με τον φόβο και το 'δεν είδα - δεν άκουσα τίποτα'...
    Δεν θα παραλείψω επίσης να συγχαρώ το μπλογκ και την αρθρογράφο για την ποιότητα που δίνουν απέναντι σε μία χτυπητή ασχήμια που καταγράφεται σε κάποια 'τοπικά facebook' από ποδοσφαιρόφιλους και ευθυμιόφιλους που χρησιμοποιούν ακατανόμαστες λέξεις και γράφουν απαράδεκτα πράγματα. Μια παρηγοριά μέσα στο καυτό καλοκαίρι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. νανα ιωαννιδου4 Αυγούστου 2012 - 7:29 μ.μ.

    ΦΙΛΤΑΤΗ CRISA
    Το ερωτημα ειναι οχι ρητορικο αλλα καιριο !
    Απο τους συνειδητοποιημενους Πολιτες (κι οχι απο τους αβουλους καταναλωτες) προερχονται παντα οι πρωτιες σ ολα τα επιπεδα της ανθρωπινης δραστηριοτητας, ως εκ τουτου μεσα απο αυτους περιμενουμε να ξεπηδηση και η μαγικη και αλληλενδετη λεξη που θα μας ωθηση σε ενοτητα των εθνικων προσπαθειων, εστω και σ αυτες τις τραγικες στγμες Τωρα εχουμε απλως διαχειριστες γνωστων προδιαγραφων.Ωραιο θεμα, και θα ηθελα πολλες απαντησεις νεων .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. νανα ιωαννιδου4 Αυγούστου 2012 - 7:33 μ.μ.

    Η αλληλενδετη λεξη ειναι< ΗΓΕΤΗΣ>

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Κάθε μέρα γίνεται πιο φανερό ότι η συγκεκριμένη πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης, που κορυφώνεται με το Μνημόνιο 2, δεν είναι μια πορεία διάσωσης και εξόδου ούτε άρσης των χρόνιων παθογενειών του ελληνικού πολιτικού και οικονομικού συστήματος, αλλά μια πορεία καταστροφική, βασισμένη στην κοινωνική αδικία. Την κρίση δεν την υφίστανται όσοι εκμεταλλεύτηκαν το κράτος και το δημόσιο συμφέρον επί δεκαετίες, αλλά οι πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή επιχείρηση αναδιανομής πλούτου και ισχύος, που υπονομεύει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, δημιουργώντας ακραίες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. νανα ιωαννιδου5 Αυγούστου 2012 - 1:53 μ.μ.

    Φιλτατη Μοσχατουπολη
    Ιδου το επικαιρο θεμα σου ! Ο ξενοδοχος
    της Παρου ειχε προσλαβει παρανομα τον Πακιστανο
    χωρις χαρτια ,εναντι 10 ευρω ημερησιως σαν καθαρος
    δουλεμπορας, αγνοοντας την ευθυνη που εχει ο εναντι της πατριδας του και του
    κοινωνικου συνολου . Μαζι με τον Πακιστανο πρεπει πιο βαρια να τιμωρηθει ο λαμογιας ξενοδοχος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπράβο, ο ξενοδόχος πταίει.
      Θα μας τρελάνετε κα Νανά. Σας φαντάζομαι πρόεδρο της ηλιαίας που δίκασε τον Σωκράτη με εισαγγελέα την κα CRISA. Θα ποτίζατε τον δυστυχή ξενοδόχο με κώνιο για το τρομερό του αυτό αδίκημα. Έτσι θα εφαρμόζατε τους νόμους του αριστοκρατικού πολιτεύματος σας. Κρίμα ρε νανά και είχα πιστέψει πώς είσαι αριστερή.
      Μάλλον απ' ευθείας απόγονος των Αλκμεωνιδών είσαι.

      Διαγραφή
  8. Νομίζω ότι το κείμενο είναι εύστοχο και δεν καταλαβαίνω τις κρίσεις του @ Ανώνυμος 6 Αυγούστου 2012 7:35 μ.μ. περί αριστοκρατικού πολιτεύματος. Κάνει χρήση του όρου με τρόπο λανθασμένο για να μην πω επι τούτου εχθρικό.
    Το σχόλιο της κ. Ιωαννίδου όντως είναι ατυχές, αλλά τώρα τα περί αριστεροσύνης, αλκμεωνιδών, κλπ,είναι απλά 'φιγούρες'

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Τα σχόλια αναγνωστών γίνονται με δική τους ευθύνη!!!
Παρακαλούμε αποφεύγετε τις οξύτητες και τα εκτός θέματος σχόλια